Hip-hop bên đường quê

Xuất phát từ quận Bronx của TP New York (Mỹ) cuối những năm 70 của thế kỷ trước, những điệu nhảy và nhạc hip-hop ngày nay đã lan đến mọi ngóc ngách của thế giới. 2 clip dưới đây được quay bên vệ đường gần chợ Diêm Điền.

Có điều, đây là một thứ hip-hop đầy chất... Diêm Điền. Những đứa trẻ cứ nhảy mà không có giày, không quần đũng dài hay áo thun sát nách... Chúng đi dép lê, mỗi khi chống tay làm trụ để xoay người thì dùng một cái vỏ bao bim bim hoặc tờ giấy để lót. Khi muốn dùng đầu làm trụ xoay thì lấy cái mũ bảo hiểm có cả lưỡi trai để đội. Đến chết được. Nhạc thì phát ra từ một cái đài con, dùng thẻ nhớ. Tất cả diễn ra trên một khoảng nền xỉ tráng xi-măng to bằng cái chiếu đôi. Ngay cạnh đó là tấm biển "Bán sứa muối".
Động tác của bọn trẻ đầy vụng về và phần nhiều là hỏng. Chính vì thế, nhìn chúng đáng yêu khủng khiếp.
1.


2.


Nhưng những động tác còn non dại và ngượng nghịu ấy cũng cho thấy một lớp trẻ khác, một thế hệ từ bé đã biết đến và chịu ảnh hưởng của những sản phẩm văn hóa toàn cầu. Từ Bronx đến Diêm Điền tuy xa mà gần.

Bằng tuổi chúng, trong những buổi sinh hoạt đội, lũ chúng tôi vừa nắm tay nhau nhảy theo vòng tròn vừa hát những bài như thế này:

Đường lên vũ trụ năm xưa ông cha ta hằng mơ ước
Đường lên vũ trụ năm nay anh Tuân bay đã là hiện thực
Đã có ánh sáng Lê-nin theo con đường Cách mạng tháng 10
Và có ánh sáng Bác Hồ ta theo Đảng làm chủ cuộc đời…

Hay như thế này:
Em là búp măng non, em lớn lên trong mùa cách mạng
Sướng vui có Đảng tiền phong, có Đảng như ánh thái dương
Sống yên vui trong tình yêu thương
Cuộc đời từ đây bừng sáng.
Khăn quàng thắm vai em ghi chiến công anh hùng cách mạng
Tiếng thơm muôn đời còn vang
Sáng ngời ý chí đấu tranh
Bước lên theo lý tưởng quang vinh…

Đèn lồng đỏ

Tết năm nay, đường phố Diêm Điền trông có nét khác lạ, vì rất nhiều nhà treo đèn lồng đỏ trước cửa. Không phải kiểu đèn thắp bằng nến hay bấc tẩm mỡ lợn, mà là loại thắp bằng điện, nhập từ Trung Quốc. Nhiều đèn khi thắp lên có thể nhìn thấy khá rõ bóng điện compact bên trong. Một vài nhà còn đưa cả “nháy” vào trong đèn lồng nữa.

Đi trên mấy con đường chính của Diêm Điền vào buổi đêm, khi những ngọn đèn lồng đỏ rực lên và những chi tiết lổn nhổn nơi mặt tiền của các ngôi nhà bị bóng tối làm nhòa đi, mình thoáng có cảm giác đang đi lạc vào một trấn bên Tàu. Có lúc lại thấy như đang đi trong một thời xa xưa nào đó. Tất nhiên đấy là khi không chú ý đến vẻ lộn xộn của những dãy nhà, sự bừa bộn phía trước nhiều nhà, và cả ánh đèn neon trong mỗi ngôi nhà.

Những chiếc đèn lồng quả đã tạo ra một sắc thái mới mẻ và cảm giác vui tươi cho ngày Tết năm nay. Ở đây chẳng ai bài xích gì Trung Quốc. Những chuyện như Trung Quốc chiếm Hoàng Sa, lấn Trường Sa, hại ngư dân Việt Nam… là chuyện ở đâu đâu, chẳng ai nghĩ tới, hoặc nếu có thì chắc cũng chẳng thấy liên quan gì. Người dân thấy đèn đẹp thì treo, cũng như thấy điện thoại Tàu rẻ, đẹp, nhiều chức năng thì mua.

Người đi xa về thắc mắc sao năm nay Diêm Điền chơi đèn lồng đỏ. Người ở nhà trả lời rằng chắc dân Diêm Điền hay sang Trung Quốc, thấy họ treo đẹp thì làm theo. Lại hỏi: “Sao trước đây cũng sang mà không làm theo?”. Chẳng ai trả lời được. Đành tự giải thích rằng đó là do cái khôn ngoan của ông nhà buôn nào đó đã nhập đèn lồng về bán. Mấy đứa em trên thị xã (mình vẫn quen gọi thành phố Thái Bình là thị xã) gọi điện về bảo trên đó cũng treo nhiều đèn lồng đỏ.

Mình không định mua, mà có muốn mua cũng không được. Giá một chiếc đèn loại to mới đầu khoảng 50k - mấy đứa bạn nói vậy - sau tăng lên 80k, 100k, rồi 120k cũng không còn mà mua.

Nhưng sáng 30 Tết, ngủ dậy thấy ông anh cùng ông hàng xóm đang hì hụi mắc 8 cái đèn lồng cho 4 nhà liền nhau trong dãy nhà mình. Thì ra tối qua, vợ chồng ông anh lên Giành, tình cờ thấy một quán ở đó bày bán đèn lồng, giá 65k một chiếc, ế chỏng gọng. Ông anh hốt cả mớ. Có vẻ các xã khác không chơi đèn lồng mấy. “Nhà của họ không phải kiểu nhà mặt đường”, ông anh giải thích.

Tối 30 Tết năm nay mình đi chơi về sớm, quãng 11 giờ kém 15. Đứng ngắm dãy nhà treo đèn lồng đỏ, nhớ ông ngoại từng bảo rằng, ngày trước - tức là thời ông còn thanh niên - Diêm Điền đã như một thương cảng, trên bến dưới thuyền, buôn bán tấp nập. Theo lời ông, hồi ấy đường làng ngõ xóm rất sạch, dọc đường có những cây cột đèn cao ngang tầm mắt người, do Pháp xây, tối nào cũng thắp.

Mình chưa hỏi được loại đèn ấy trông như thế nào, đốt bằng gì, để thấp thế trẻ con có nghịch không, đường chính trong làng hồi ấy là đường đất hay lát gạch nghiêng chen những phiến đá xanh như kiểu đường hồi bé mình thấy, con người và quang cảnh chung của làng ra sao… Thật khó hình dung về Diêm Điền thời xưa quá. Ông thì đã mất rồi. Năm nay không có ông uống rượu đón giao thừa cùng mấy anh em mình.

Nghĩa lý đào, quất

Chiều 28 lượn lên phố, tính kiếm cây đào phai về đặt trong nhà cho nó khí thế cái Tết. Lượn đi lượn lại, chả thấy cây nào ra hồn. Phần lớn vẫn là thứ cây được gọi là đào thế, từ gốc chẽ ra 3 cành, uốn loằng ngoằng như giun chầu lỗ dế, trông rất nhàm.

Hình như những người bán hàng người Bắc thường nói cùn, cứ khách chê điểm nào là phải cãi bằng được rằng điểm đó tốt, cho dù cái dở nó sờ sờ trước mắt.

Ông bán đào chỗ gần bến xe cũ chỉ vào mấy cánh hoa bé xíu, quăn queo và rũ xuống trên thân một cây đào đầy cành khẳng khiu, trơ trọi, bảo: “Đây, trông nó đẹp như vầy. Như vầy mà anh còn chê”.
Ông bạn đi cùng mình bảo: “Nhưng mà người ta chỉ chơi đào chứ không chơi rào”.

Ảnh: dulichtrongoi.com

Chỗ trước cửa Bưu điện, mình chỉ một cây bảo héo quá, bà chị bán hàng liến thoắng: “À cái này về anh cứ tưới nước một đêm là sáng mai lại tươi roi rói”.

Riêng chị bán đào ở vỉa hè khu quán cà phê bờ hồ thì không cãi. Khi bị chê đào héo, chị trả lời bằng một câu hỏi ngược: “Thế có Tết năm nào anh đi chơi mặc áo cộc tay không?”.

Ông bạn đi xem đào cùng mình mặc áo cộc tay. Đường phố lúc đó đầy người mặc áo cộc tay. Hôm trước, ông cháu họ mình (cái ông đứng cười phớ lớ chỉ vào biển gỏi nhệch trong hình đại diện blog này) cũng mặc áo phông cộc tay phi xe máy từ Hà Nội về. Mình hôm đi xe máy từ HN về mặc áo dài tay, nhưng phần tay lộ ra bị cháy nắng, da đỏ ửng và rát, như kiểu sau một ngày hè tắm biển.

Nắng hạ giữa mùa đông thế này thật hại dân bán đào. Hại cả dân chơi đào. Cây nào cây nấy nở bung hoa, 28 Tết đã có vẻ tàn tạ, trông rất thảm.

Mãi mới thấy chỗ ngã tư trước cửa khách sạn có cây tạm được. Gốc đỡ uốn éo loằng ngoằng, nhiều cành tụ thành khóm, hoa to và tươi, dày nụ. Cậu bán hàng nói giá 400k. Mình ra chỗ khác một tí xem còn cây nào hơn, lúc quay lại đã thấy hét giá 550k. Cậu bán hàng mặt quàu quạu, mồm lẩm bẩm chê thanh niên Diêm Điền kém, vì nhiều người cứ mặc cả kỳ kèo. Đã vậy mình đếch mua. Mình là loại không biết mặc cả, nhưng nghĩ mặc cả là quyền của người ta. Đã mang hàng bày ra giữa chợ, trách nỗi gì.

Qua một đêm, sáng 29 Tết, trời chuyển rét. Đối với người miền Bắc, cái rét vừa phải vào đúng dịp Tết là một món quà quý giá. Trời mưa lạnh mới thấm thía không khí đoàn tụ, tình cảm gia đình, bạn bè ấm áp. Trời phải âm u, Tết mới tưng bừng.

Mình lại lượn phố tìm đào. Lần này mới có cảm giác đi chợ Tết. Đi đến vòng thứ 2 thì phát hiện chỗ cống Diêm Điền một cây khá, để lẫn trong một đống “rào”. Cây này không thật đẹp, nhưng trong mắt mình, có thể nói nó ngon lành nhất so với đám còn lại của buổi chợ hôm đó. Mình chơi luôn.

Có lẽ từ khoảng chục năm gần đây, dân Diêm Điền mới có thói quen chơi đào quất cảnh. Mua về không để cho cây yên, phải chăng thêm một vài bộ “đèn nháy” vào, cắm điện lập lòe xanh đỏ. Mới đầu mình ghét kiểu này, vì nghĩ cái cây cần được đẹp theo cách của nó, không đáng phải khoác thêm một bộ áo xanh đỏ nhân tạo rẻ tiền. Nhưng khi chăng “điện nháy” vào, nhiều người trong gia đình thấy nó đẹp hơn, thích hơn, cảm thấy có không khí hơn. Điều đó cũng khiến mình vui lây. Vậy chẳng nên vì ý thích của riêng mình, hay vì vẻ đẹp của một cái cây nào đó mua ngoài chợ mà ngăn niềm vui chung đó lại. Thế là mình cũng mua “đèn nháy”, hào hứng cùng mấy ông anh chăng dọc ngang tứ tung vào cây.

Mọi năm, thấy mình mua cây cảnh, bố chỉ hỏi một câu giá bao nhiêu, còn thì kệ mình với ông anh. Dường như bố cho hoa hoét là thứ vớ vỉn, vừa tốn tiền vừa rác nhà. Nhưng năm nay khác, bố xăng xái cùng mình xúc đất đổ vào chậu, dọn dẹp chỗ đặt và cùng khiêng chậu cây từ sân vào nhà, lại còn đứng ngắm một tí nữa.
Đấy là điều thú vị nhất từ cây đào nhà mình Tết này.

Cầu Diêm Điền

-----------------------Cầu Diêm Điền trong một buổi sớm---------------------------------

Nếu mình nhớ không nhầm thì cầu Diêm Điền xây năm 1985, khi đó mình học lớp 5 trong Mai Diêm. Một buổi, trường phát cho học sinh khối 5 mỗi đứa một cái cờ đỏ sao vàng bằng giấy, to cỡ bìa quyển sách giáo khoa, có cán nhỏ bằng tre vót, bảo ra đứng bên đường lên cầu để vẫy các lãnh đạo về cắt băng khánh thành. Hồi đó chắc đứa nào cũng hân hoan, háo hức như mình. Giờ thì thấy ghét cái trò vẫy lãnh đạo quá.

Cây cầu nhanh chóng trở thành một “điểm du lịch” của Diêm Điền. Ai ở đâu về chơi cũng được dẫn lên cầu ngắm cảnh, ngắm cảng. Rồi cầu thành điểm hẹn, nơi vui chơi giải trí của thanh niên thị trấn và các xã xung quanh. Những năm 90 của thế kỷ trước và đầu những năm 2000, vào các buổi tối mùa hè không mưa, trên cầu lúc nào cũng đông nghịt từng đôi hoặc từng tốp nam thanh nữ tú (chửi tục như máy) đứng hóng mát, cưa cẩm, tán gẫu.

Quả thật đứng trên cầu hóng gió biển thổi lộng mát rượi, rất thích. Vào những đêm trăng, dòng sông phẳng lặng lấp lánh vàng, thỉnh thoảng có vài con thuyền trôi êm, không gian khoáng đạt, thơ mộng như mơ.

------------------------------Xóm chài bên chân cầu-------------------------------------------

Nhớ có lần thức đêm xem Worl Cup năm 94, lúc giải lao lên cầu hóng mát, thấy một nhóm thanh niên Tân Sơn - Vĩnh Trà mang cassette đến, bật nhạc nhảy nhót loạn xạ. Hồi ấy món nhảy ngoáy mông đít ở chỗ công cộng còn lạ lẫm với thanh niên Diêm Điền lắm, và có lẽ bây giờ cũng không khác nhiều.

Cách đây mấy năm, đi qua cầu thấy có biển cảnh báo không tụ tập đông người vì cầu xuống cấp, có thể nguy hiểm. Không biết có phải vì thế mà bây giờ buổi tối ít người lên cầu chơi hơn, hay bây giờ thanh niên đã có nhiều nơi vui chơi hơn? Mấy quán cà phê lởm khởm ở ven sông Gú với chỗ phố huyện, những dịp nghỉ lễ lúc nào cũng đông nghẹt người.

Tháng 10 năm ngoái Văn phòng Chính phủ có công văn thông báo ông Hoàng Trung Hải đã đồng ý về nguyên tắc đầu tư xây dựng cầu Diêm Điền bằng nguồn vốn của Dự án Nâng cấp cải tạo mạng lưới đường bộ sử dụng vốn vay Ngân hàng Thế giới. Không biết cái này bao giờ thì làm.

--------------------Một điểm ngắm cảng Diêm Điền và sông Diêm Hộ-------------------------

***

Ngày trước, Diêm Điền sang Thái Thượng bằng đò. Dân hai bên sông gọi nhau là “bên đò” là vì thế. Sau thì có phà. Người già kể lại, có lần phà bị đắm, làm chết gần trăm người. Bọn mình tắm sông cả mùa hè không sao, nhưng cứ đến ngày đắm phà, những người lớn như chú Ky lại nhắc đừng tắm.

He he, nổi tiếng vì rác rồi

Chuyện Diêm Điền bí chỗ đổ rác đã được 2 báo tương đối lớn đưa cách nhau không xa.

Bài của VietNamNet: Thị trấn Diêm Điền: Hàng nghìn dân nhưng không bãi đổ rác (11/3/2009)

Bài của Tiền Phong: Diêm Điền "ôm" rác (28/3/2009)

Cả 2 bài đều dùng ảnh trên, nên nhiều khả năng tác giả chỉ là một, hoặc là 2 nhưng quen biết nhau. Cái chapeau (lead) của Tiền Phong đọc buồn cười, vì nó kiểu cũ quá, đưa những cái chẳng ai quan tâm, chẳng có vấn đề vấn đeo gì lên đầu.

Nhìn những đống rác đổ vô tội vạ thế này quả là xót cho sông.

Nhớ hồi học lớp 7, lớp 8, giờ giải lao hoặc lúc tan trường, nhiều đứa kéo nhau ra sông Gú (chỗ Công ty Nông sản) tắm mát. Tắm xong còn vào lớp hoặc về nhà, phải giữ quần áo khô, nên đương nhiên là tắm tiên. Hồi ấy không biết bẩn là gì, cũng không biết ngượng là gì. Cứ tồng ngồng leo lên cầu nhảy ùm ùm, mặc kệ mấy bà giặt chiếu bên cạnh.

Sông Gú hồi ấy đã có tiếng bẩn vì chất thải bệnh viện, nhưng theo trí nhớ của mình thì trong xanh hơn bây giờ nhiều. Vào mùa hè, chỗ cống Diêm Điền cũng nhiều trẻ con tắm, rồi leo lên tận nóc cống nhảy xuống, la hét om sòm. Giờ thì hình như không có ai tắm ở sông này nữa.

Bài hát về Diêm Điền

Nhờ nhà thơ Nguyễn Đức Đát gửi file từ lâu rồi, mà giờ mới up lên đây:
http://www.mediafire.com/?mzvfimqmgzo

Nhạc Minh Thu
Thơ Nguyễn Đức Đát
Trình bày:
Ca sỹ Thế Nghĩa
(còn một bản nữa do ca sỹ Ly Sa hát)

Quê hương tôi Diêm Điền

Nơi khởi nguyên từ đồng muối trắng
Bao kiếp người như phù sa trầm lắng
Đã về đây thành xóm, thành làng.
Quê hương tôi có dòng sông Diêm hộ
Bến nước, bờ tre, tiếng mẹ ru…
Quê hương tôi bên bờ biển cả
Trai gái trong làng sông biển lang thang
Lớp lớp khơi xa, lạch gần đánh cá
Lớp lớp theo tàu ngược xuôi trăm ngả
Quanh năm đi tìm bến lạ, bờ quen…
Diêm Điền quê tôi
Có phố Hoè, xóm ngoài, lăng Ông, cống ngoại
Những cái tên đọng mãi trong tôi.
Nhớ cánh đồng xưa mưa phùn, gió bấc
Rét căm căm, lạnh rít từng cơn..
Ai tha phương phiêu bạt tang bồng
Vẫn mơ được về tắm dòng sông Diêm hộ
Diêm Điền ơi, muôn thuở mến yêu !
Diêm Điền ơi, muôn thuở mến yêu !

Ngày thành lập thị trấn

Không nhớ rõ tại sao hôm đó mình lại có mặt ở sân nhà văn hóa huyện để dự lễ công bố quyết định thành lập thị trấn. Hơn 2 chục năm rồi còn gì. Chỉ nhớ mang máng hôm đấy người đến khá đông, ngồi chật sân. Có mấy ông to to đầu hói trên bục đọc đọc nói nói gì đó một lúc, xong là chỗ mình ở (xã Thụy Hà) trở thành thị trấn Diêm Điền. Lúc đấy cảm thấy oách lắm.

Hôm nọ lục lọi trên mạng ra cái quyết định này, lưu lại làm tư liệu.

***

QUYẾT ĐỊNH

CỦA HỘI ĐỒNG BỘ TRƯỞNG SỐ 75-HĐBT NGÀY 25-6-1986

VỀ VIỆC ĐIỀU CHỈNH ĐỊA GIỚI HÀNH CHÍNH MỘT SỐ XÃ, THỊ TRẤN

CỦA HUYỆN THÁI THUỴ THUỘC TỈNH THÁI BÌNH.

HỘI ĐỒNG BỘ TRƯỞNG.

Căn cứ điều 107 của Hiến pháp nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam ngày 18 - 12 - 1980;

Căn cứ điều 16 của Luật tổ chức Hội đồng Bộ trưởng ngày 4-7-1981;

Căn cứ Quyết định số 214-CP của Hội đồng Chính phủ ngày 21-11-1970;

Căn cứ Quyết định số 64b-HĐBT của Hội đồng Bộ trưởng ngày 12-9-1981;

Xét đề nghị của Uỷ ban Nhân dân tỉnh Thái Bình và Ban tổ chức của Chính phủ.

QUYẾT ĐỊNH:

Điều 1. - Nay điều chỉnh địa giới hành chính một số xã, thị trấn của huyện Thái Thuỵ thuộc tỉnh Thái Bình như sau:

1. Thành lập thị trấn Diêm Điền (thị trấn huyện lỵ huyện Thái Thuỵ) trên cơ sở 40,81 hécta đất với 3.373 nhân khẩu của xã Thuỵ Lương; 107,61 hécta đất với 6.049 nhân khẩu của xã Thuỵ Hà; 29,31 hécta đất với 892 nhân khẩu của xã Thuỵ Hải.

Thị trấn Diêm Điền có tổng diện tích tự nhiên 177, 73 hécta đất với 10.314 nhân khẩu.

Địa giới thị trấn Diêm Điền ở phía đông giáp xã Thuỵ Hải và xã Thuỵ Lương; phía tây giáp xã Thuỵ Hà; phía nam giáp xã Thái Thượng; phía bắc giáp xã Thuỵ Trình.

2. Tách 276,67 hécta đất với 1.909 nhân khẩu của xã Thuỵ Lương để sáp nhập vào xã Thuỵ Hà.

Xã Thuỵ Hà có 627 hécta đất với 3.946 nhân khẩu.

Địa giới xã Thuỵ Hà ở phía đông giáp thị trấn Diêm Điền; phía tây giáp xã Thuỵ Liên; phía nam giáp xã Thái Thượng, xã Thái Nguyên và thị trấn Diêm Điền; phía bắc giáp xã Thuỵ Trình.

3. Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính, xã Thuỵ Lương có 347 hécta đất với 3.919 nhân khẩu.

Địa giới xã Thuỵ Lương ở phía đông giáp xã Thuỵ Hải và xã Thuỵ An; phía tây và phía nam giáp thị trấn Diêm Điền; phía bắc giáp xã Thuỵ Trình.

4. Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính xã Thuỵ Hải có 368 hécta đất với 4.236 nhân khẩu.

Địa giới xã Thuỵ Hải ở phía đông giáp xã Thuỵ Xuân; phía tây giáp xã Thuỵ Lương và thị trấn Diêm Điền; phía nam giáp biển Đông; phía bắc giáp xã Thuỵ Lương.

Điều 2. - Uỷ ban Nhân dân tỉnh Thái Bình và Ban tổ chức của Chính phủ chịu trách nhiệm thi hành Quyết định này.

Tìm được hài cốt cụ Nguyễn Đức Cảnh?

Nếu chuyện này có thật thì đảo lộn hết cả...

Vừa rồi về quê, thấy bà con kháo chuyện nhà ngoại cảm Phan Thị Bích Hằng tìm được bộ hài cốt của cụ Nguyễn Đức Cảnh (chôn ở Hải Phòng). Ngoài chuyện kháo, còn có cả bộ 3 đĩa VDC (hình như của Liên đoàn Lao động Thái Bình, tôi chưa xem kỹ) quay từ A đến Z cảnh bà Hằng gặp một số quan chức địa phương, nói chuyện với cụ Cảnh và đi tìm mộ cụ... Viện Pháp y quân đội cũng đã đối chiếu ADN của bộ hài cốt với ADN của 2 cháu gái của cụ Cảnh và thấy có sự trùng khớp 100%.

Hôm nay thử hỏi anh Gúc thì ra mấy bài này trên báo Lao Động:

• Hành trình tri ân


• Nhà ngoại cảm Phan Thị Bích Hằng: Khoa học tâm linh đã được kiểm chứng


• Xác định chính xác hài cốt lãnh tụ Nguyễn Đức Cảnh

Nghe vậy, đọc vậy thì biết vậy. Chưa biết kết luận thế nào.
Hơi băn khoăn ở chỗ, tại sao lại không lấy mẫu ADN của ông Môn - là cháu con anh ruột cụ Cảnh, đồng thời là người trông nom lăng cụ Cảnh - để đối chiếu, mà lại lấy mẫu ADN của hai người con của em gái cụ Cảnh?

Xem trong VDC, hài cốt cụ Cảnh khi đào lên đã được để sẵn trong một cái tiểu rất mới (thậm chí nắp tiểu có cả gạch 3 lỗ). Hỏi người làng thì được trả lời: Những người đi tìm cũng thắc mắc, hỏi ra thì được biết mấy năm trước có một người thợ điện (hay công nhân gì đó) khi đào hố dựng cột đã phát hiện bộ hài cốt này, đem cho vào tiểu chôn ở đó.
--
Trong ảnh: Lăng cụ Cảnh mới được sửa lại hồi tháng 7/2007. Bộ hài cốt mới tìm thấy đã được đưa về đây.
---

Trong mắt nhà văn Tô Hoài

Hơn nửa thế kỷ trước, nhà văn Tô Hoài cùng các nhà văn Hoàng Trung Thông, Chu Ngọc, Phùng Quán, Trần Lê Văn, Hoàng Cầm đã đi thực tế về Thái Bình, ở khoảng nửa năm tại một xã thuộc huyện Thuỵ Anh (sau sáp nhập với Thái Ninh thành huyện Thái Thuỵ), cách Diêm Điền khoảng 10 km. Có lần Tô Hoài đi chợ Diêm, khi về chủ nhà hỏi đi chợ làm được gì, ông trả lời: "Ăn được cái bánh đúc"!

Trong cuốn hồi ký "Chiều chiều", Tô Hoài có kể về chuyến đi chợ hôm ấy. Dưới đây là một đoạn về quang cảnh Diêm Điền thời ấy trong mắt ông:

Đã trông xa xa những bãi sú xanh xanh ngang mặt biển. Rễ sú to hơn thân cây, trồng từng hàng làm bờ rào ngăn sóng. Trên những vùng cỏ bằng phẳng mặt nước lợ, lốm đốm những con cò trắng mỏ ngà, chốc lại bay vồng lên. Đàn vịt nhà hàng trăm con lạch bạch, à à vỗ cánh đùa quẩn trên mặt nước.

Phố Diêm giữa đường cát, nổi lên lơ thơ tháp nhô mái lá như những chóp nón úp. Nhà cửa, hàng quán vách quét vôi vàng như phố nửa thời tản cư. Một kho gạo, một hiệu bách hóa nhà mậu thì tường gạch trần, lợp ngói.

Ngoài cửa sông, những đống lưới cao như gò. Mấy cánh buồm nâu. Không biết thuyền sắp ra khơi hay thuyền buôn vào chợ. Nhà ai phơi cá, phơi moi ngay mặt đường. Những đàn nhặng xanh bay từng đám chụm lại, tưởng như vốc tay được. Mùi cá, mủi mắm thum thủm khắp nơi.

Xóm thưa thớt lẫn với cánh ruộng muối trắng. Biển tít mù ngoài bãi sú bạt ngàn, những mái tôn, mái lá càng ẹp xuống dưới những tảng đá chặn lên ngăn gió thổi bay. Không một bóng chim. Một vùng tiêu sơ ngày ấy, bây giờ đọc báo được tin đương xây cảng hiện đại Diêm Điền cho tàu viễn dương hàng nghìn tấn ra vào được. Không cắt nghĩa được mà lại thấy ra được, như hồi đầu thế kỷ, ở nơi chơ vơ sóng gió, ăn còn không có lấy đâu ra chữ nghĩa và hiểu biết, thế mà ở đây đã sinh ra người thanh niên Nguyễn Đức Cảnh xuất dương đi hoạt động từ khi cách mạng còn trong trứng nước.

Chợ lèo tèo ngay giữa phố, gió lùa đùng đùng. Bánh ngô, bánh đúc bị táp cát, ăn nhai cả sạn, thì vẫn ăn thế. Một chốc chợ tan, các cọc lêu được nhổ lên, đàn vịt lại uà vào rúc cái bãi trống. Chỉ còn lại một hiệu ảnh người xúm đông xúm đỏ xem bác phó nháy lúi húi tô màu. Khách chụp ảnh thích ngồi ghế, môi má tô màu đỏ, áo hồng sau lưng có phông chậu hoa và hồ Hoàn Kiếm.

---
Trích "Chiều chiều", NXB Hội Nhà văn - 1999
Ảnh: Website NXB Kim Đồng

Cảng Diêm Điền 9/2005

1. Tắm sông
Chiều chiều, trẻ con Diêm Điền thường kéo nhau ra cảng tắm sông. Có những đứa đi tắm trộm (không cho bố mẹ biết), phải cởi truồng để quần được khô. Mình ngày trước cũng thế, he he. Chú ý hậu cảnh là cầu cảng cũ (để tàu cập vào dỡ hàng), trông khá xập xệ.

2. Vắng vẻ
Mặc dù được đầu tư xây thêm nhiều nhà cửa, cầu bốc dỡ, nhưng "tàu bè" ra vào cảng Diêm Điền chủ yếu là những chiếc như thế này. Nhìn kỹ, các bạn có thể thấy góc trái phía sau là một cầu mới, cạnh đó là một chiếc tàu nhỏ màu đen. Chả bù cho thời buôn lậu, rầm rập tàu ra tàu vào, ô tô đậu kéo dài từ cổng cảng đến gần cầu Mai Diêm.



3. Sân chơi
Sân cảng là nơi chiều chiều thanh niên đá bóng, sáng sáng các cụ già và các bác trung tuổi tập thể dục, tối tối các đôi tình nhân và không phải tình nhân ra ngồi tâm sự... và hơn cả tâm sự.

--